Spirit van film

Wat is de 'spirit' van een film? Filmkenners en -liefhebbers geven hun antwoorden.

Marjeet Verbeek
Spiritualiteit volgens theologe en filmdeskundige Marjeet Verbeek
 
"Men zegt dat we allemaal op zoek zijn naar de zin van het leven. Ik geloof niet dat we die werkelijk zoeken. Ik geloof dat wat we zoeken een ervaring is van levend zijn, zodat onze levenservaringen op het zuiver fysieke vlak weerklank vinden binnen ons eigen innerlijkste wezen en werkelijkheid, zodat we werkelijk de verrukking ervaren van levend zijn." Marjeet Verbeek: “Dit is een citaat van de Amerikaanse mytholoog Joseph Campbell. Het geeft aan waar spiritualiteit voor mij eerst en vooral mee te maken heeft: met de ervaring van levend zijn. Films gaan daar net zoals mythen vaak over en als een bepaalde film je in de greep krijgt, dan kan er een vitaliserende en dus inspirerende werking van uitgaan.”

Martin Koolhoven (regisseur van o.a. 'Oorlogswinter')
Het Parool, zaterdag 6 maart 2010
De essentie van films, echt goede films, is dat ze de wereld emotioneel inzichtelijk maken. Goede literatuur en dat is het grote verschil met films, maakt de wereld intellectueel inzichtelijk. Je kunt van alles zeggen en schrijven over films, de betekenis in woorden proberen te vatten, maar dit moet je altijd in gedachten houden.



Rob Oudkerk
In de Spits van 19 mei 2004
 
“Amélie. Wat een gelukkig makend pareltje van een film is dat. (…) In een wereld waar de kleinste genoegens van het grootste belang zijn. Sinds ik die film voor het eerst zag ben ik opgehouden mensen in te delen volgens het adagium ‘de ene helft van de mensen is zus, de andere helft van de mensen is zo’. Deze indelingen zeggen niets. Je weet niet genoeg van mensen als je de cijfers kent. Cijfers zijn als bikini’s. Wat ze verbergen is belangrijker dan wat ze tonen. (…) Neen als het om de menselijke maat gaat moeten we toch terug naar Amélie.
   
Dusan Makavelev
In 1989
 
Film kan de ziel van het menselijk bestaan herkennen, dankzij het ‘ademen tussen elk afzonderlijk beeld’, (...) dat ‘heilige moment van duisternis’.’
Zie de site van de imdb voor meer informatie.
   
Aleksej German
In 1990
 
Film is (...) veel ouder dan de schilderkunst of zelfs dans. Film is niet alleen bekend bij mensen, maar ook bij dieren, omdat film de kunst van het dromen is.’
   
Paul Cox
In 1994
 
Ieder van ons bezit diep in zichzelf de meest onvermijdelijke, alomvattende film. Laten we deze elkaars dromen en elkaars harten vertrouwen en deze films in beweging zetten.’
   
Robert Altman
In Liberation, 11 februari 2004
 
“Filmen is weten waar je de camera plaatst en hoe lang hij er moet blijven. De montage is voor mij het mysterie, de kern van alles.”
   
Peter van Buren
17 januari 2002 (Volkskrant IFFR editie)
 
Film is: als het ware. Theoretici zeggen het deftiger. Bazin zegt: film is wat het oproept. Film is niet het verstilde moment van de fotografie, noch de registratie van de televisie. Film legt, met een schijnwerkelijkheid, verbanden aan. Oproepen, associëren, daar gaat het om. En onmiddellijk is daarmee ook de kijker gemoeid, bij wie de film al of niet iets oproept. Die gelooft in de illusie, de schijn van werkelijkheid. Wat dat betreft is het niet ongebruikelijk film te vergelijken met religie. De werkelijkheid van de gelovige, die weet dat hij niet het bloed van Christus drinkt bij de communie, maar het wel als zodanig proeft en ervaart. Het sprookje van Jezus, het eerste filmscenario.  
   
Erik de Bruyn
Februari 2002 (Filmkrant IFFR editie)
 
Cinema: is visueel narratief emotionerend; cinema wekt weemoed, blijheid, verdriet en kracht op. Cinema werkt naar binnen en zet aan tot doordenken. Cinema hanteert verschillende betekenis­lagen. Cinema transcendeert liefde, humane gevoelens. Cinema confronteert, shockeert. Cinema toont bepaalde specifieke zaken bewust niet (het ‘buiten’-kader). Cinema kent bewegingen het personage in. Cinema is met de camera de ziel in.
   
Gilles Deleuze
Franse filosoof
 
Ons geloof in de wereld teruggeven, dat is de kracht van de moderne film.
   
Felix Rottenberg
Volkskrant Filmspecial (16 januari 2003) b.g.g. van zijn afscheid als voorzitter van IFFR bestuur.
 
U wordt ‘s nachts uit bed gebeld en moet kiezen: muziek of film? ‘Groot dilemma. Maar uiteindelijk wordt het toch film. Na al die jaren ben ik nog altijd zo vreselijk nieuwsgierig als het licht uitgaat. Het niet begrijpen van een film, het langzaam tot je laten doordringen. Film kan je hele zenuwstelsel raken, een scène kan zo’n diepe associatie oproepen. Bij film werkt dat heel direct, meer nog dan bij muziek.’ Liefhebber is hij altijd gebleven. ‘Geen expert, geen kenner, en dat houden we zo. Natuurlijk ga je er steeds meer van snappen, maar ik houd niet zo van de pretenties.’ Niets leuker voor een filmliefhebber dan een filmfestival. ‘Twintig films zien in een paar dagen, en het gekke is: je onthoudt ze allemaal. Ik haat het woord inspiratiebron, maar dat is het wel.’
   
Nanouk Leopold
Wat is spiritualiteit volgens de Nederlandse cineaste Nanouk Leopold?
 
“In een leven van boeken schrijven, ben ik dikwijls, geloof me, verdwaald in de doolhof van twijfelen. Ik heb de kunst geleerd om een teken of markeerpunt te planten op de plaats waar ik sta, zodat ik op mijn toekomstige tochten iets heb om naar terug te keren en niet erger verdwaald te raken dan ik al ben. Als ik het heb geplant, stap ik door. Hoe vaker ik terugkom bij het markeerpunt (voor mijzelf een teken van mijn blindheid en onvermogen) hoe zekerder ik weet dat ik verdwaald ben en tegelijk ben ik bemoedigd doordat ik mijn weg teruggevonden heb.” Nanouk Leopold: “Dit citaat van J.M. Coetzee is voor mij een omschrijving van spiritualiteit. In zo’n gedachte kun je wonen.”
Deze site is eigendom van de stichting KFA-Filmbeschouwing.
Voor alle teksten © Copyright KFA Filmbeschouwing.