Up

De animatiefilm Up gaat over rouw. Met mooie plaatjes en kleurige figuren wordt dit volwassen onderwerp ter hand genomen door de Pixar studios. Weduwnaar en ballonnenverkoper Carl Fredriksen vliegt met huis en al naar Paradise Falls ergens in Zuid-Amerika. Maar pas als hij de spoken van zijn verleden loslaat is hij klaar voor het echte paradijs.

Frank G. Bosman

De tekenfilms van Pixar zijn onovertroffen qua sfeer en thematiek en zelfs beter dan de klassiekers van Walt Disney (dat overigens de distributie van Up regelde) of van Spielbergs DreamWorks. Na robots (Wall-E), vissen (Finding Nemo) en speelgoedpoppen (Toy Story 1 en 2) is het nu de beurt aan 'echte mensen'. Pixar kiest er tot nu toe altijd voor om de getekende mensen niet zo reëel mogelijk af te beelden, maar bijna karikaturaal. De schitterende mimiek en dialogen zorgen voor meer dan genoeg 'echtheid'.

Omhoog

Up (=omhoog) heeft in de film twee betekenissen. De gepensioneerd ballonnenverkoper Carl Fredriksen laat niet alleen zijn huis aan een tros ballonnen omhoog vliegen op zoek naar betere oorden. Ook zijn gemoedsstemming wordt letterlijk en figuurlijk verhoogd. Het huis waar de nieuwbakken weduwenaar Carl en zijn vrouw Ellie decennia hebben gewoond, wordt bedreigd door de vooruitgang. Het eengezingswoninkje staat verloren en eenzaam tussen kolossen van beton en staal.

Huis

Om het huisje, symbool van hun liefde, te redden probeert Carl het te verplaatsen naar de watervallen van Paradise Falls, ergens in Zuid-Amerika. Ellie en Carl zagen er heel hun leven naar uit om samen naar deze idylische plek te gaan maar financiële zorgen gooiden steeds roet in het eten. Nu wil Carl zijn gestorven vrouw eren door alsnog hun wens in vervullen te doen gaan. Omdat alles in het huis aan haar herinnert - het is een soort museum (of zelfs mausoleum)  van hun liefde - hoopt hij haar herinnering levend te houden.

Loslaten

Onderweg wordt zijn huis bedreigd door allerlei gevaren die hij verbitterd bestrijdt. Alles moet in het huis immers hetzelfde blijven, zoals in de good old days toen Ellie er nog was. Elke bedreiging van het huis ervaart Carl als een bedreiging van haar en hun liefde. Hij kan Ellie niet alleen niet vergeten maar haar ook niet loslaten. Hij klampt zich aan haar herinnering vast als een drenkeling. Pas als hij zijn huis annex museum opoffert voor zijn nieuwe vrienden-tegen-wil-en-dank, een dik innemend padvindertje, een sprekende hond en een dodo-struisvogel, kan Carl het leven weer vastgrijpen en de doden figuurlijk begraven.

Paradijs

Pixar maakt dit loslaten aanschouwelijk in de scène dat Carl zijn huis leeghaalt om weer op te kunnen stijgen. De verlammende herinnering aan zijn oude leven houdt hem letterlijk en figuurlijk aan de grond. Pas als hij van zijn museum weer een huis maakt is zijn geest licht genoeg om van de grond te komen. De spaarpot met het geld voor hun reis naar Paradise Falls spat uiteen en maakt zo ruimte voor een nieuw leven, met nieuwe geliefden en een nieuw levensdoel. Het paradijs is eindelijk bereikt.

Meer over Up op cinema.nl