Kan door huid heen

Er zijn grenzen aan het inlevingsvermogen. Grote gelukservaringen maar ook grote angst zijn niet uit te leggen. Je kunt er letterlijk met je verstand niet bij. Wat iemand meemaakt tijdens maar vooral na een geweldsdelict is zoiets onbegrijpelijks. Cineaste Esther Rots doet met haar langspeelfilm debuut ‘Kan door huid heen’ (2009) een poging binnen te dringen in het ondoordringbare, de menselijk psyche in nood. “Ik ben gefascineerd door alles waar je met je hersenen niet bij kunt”, zegt ze. Gelukkig maar want die fascinatie leverde een bijzondere film en hoofdrolspeelster Rifka Lodeizen een Gouden Kalf op.

Rolf Deen

Wie Marieke is, wat zij doet en wat haar leven voorstelt komen wij nauwelijks te weten. We krijgen flarden informatie over een verbroken relatie, een vriendin die toenadering zoekt om haar te troosten. Maar Marieke wil met rust gelaten worden. Ze woont in Amsterdam en daar bellen ze blijkbaar veel met mobieltjes. Marieke dus ook en bijvoorbeeld naar de pizzaboer. En dat wordt haar noodlottig. De pizzabezorger weet enige tijd na het bezorgen de bovenwoning binnen te dringen en overmeestert Marieke in haar badkamer. De zorgzame vriendin is toevallig in de buurt en verjaagt de pizzaman. Maar de schade is inmiddels al aangericht en Marieke leeft verder met een scherf in haar ziel.

Lichtpuntjes

Het traumatische geweldsdelict zet de film in gang. Marieke trekt zich terug op het Zeeuwse platteland in een oud huis waar zij te midden van de levensresten van de vorige bewoners probeert een plek voor haar zelf te vinden. De film speelt zich af in het half duister met als weinige lichtpuntjes het blauwe schijnsel van de laptop waarmee zij contact met de buitenwereld houdt.

Geluid

Een belangrijke rol in deze film is weggelegd voor de soundtrack. Naast bijzondere muziek, speciaal voor de film gecomponeerd, is er het ‘omgevingsgeluid’ of liever het gebrek daar aan. De geluidstechniek slaagt er in door te dringen in het hoofd van Marieke. Je hoort haar als het ware denken doordat haar stem klinkt zoals je eigen stem klinkt wanneer je met je handen je oorschelpen afdekt. Iedere zucht, iedere slik en lipbeweging is dan hoorbaar. Stilte en vreemde soundscapes dragen bij aan de obsessieve chaostische manier waarop Marieke probeert de gekte buiten te houden.

Geraakt

Een verontrustende, intieme en donkere film waarin alle pogingen van menselijke toenadering mislukken en de kou van eenzame wanhoop alleen maar groter wordt. Of het moet die zee van licht zijn waar het laatste shot ons mee overspoelt. Gevraagd naar haar wensen over de film zegt de regisseur: “Het zou fijn zijn als ze napraten over Marieke en haar uiteindelijke keuze. Ik hoop dat ik de kijker weet te raken.” De wens van Esther Rots is vervuld.