Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull

De fans hebben er tot 2008 19 jaar op moeten wachten: de vierde Indiana Jones-film. Het is een vreemde combinatie geworden van knipogen naar de vorige drie films, een flinke slok science fiction á la The X-Files en een vleugje Lara Croft. Het is een aardige film geworden met aandacht voor de communistenjacht in het Amerika van de jaren vijftig, maar het script loopt totaal uit de klauwen. En Indiana Jones voor het altaar, dat kan gewoon echt niet.

Frank G. Bosman

De tijden zijn veranderd: de Russen hebben de rol van de Nazi’s uit Raiders of the Lost Arken The Last Crusade overgenomen, en de Ark des Verbonds en de Graal zijn vervangen voor de schedels van buitenaardse wezens. Een zichtbaar ouder geworden Indiana Jones (Harrison Ford) wordt door Russische soldaten gedwongen een geheimzinnige kristallen schedel op te sporen. Het blijkt geen door mensenhanden gemaakte artefact, maar afkomstig van aliens die verantwoordelijk zijn voor de onvoorstelbare beschaving van de oude Zuid-Amerikaanse volkeren.

Knipoog

De film geeft veel knipoogjes naar de vorige films: de Ark die in de eerste film in een immens magazijn werd opgeslagen, komt even in beeld voorbij, evenals Marion Ravenwood (Karen Allen), de geliefde van Jones uit dezelfde film. Indiana blijkt haar een maand voor hun geplande huwelijk te hebben verlaten, onwetend van het feit dat ze zwanger was. Henry ‘Mutt’ Williams (Shia LaBeouf) zet een overtuigende nieuwe Jones junior neer. Hun relatie is van eenzelfde soort hatelijke liefde die Indiana had met zijn vader in The Last Crusade, toen gespeeld door Sean Connery.

Kennis

Zoals altijd krijgt de slechterik op het einde van de film even het begeerde object in handen (Ark, Graal en nu Schedel) om het eigenlijk direct weer te verliezen. Zo gebeurt ook met de Russische agent Irina Spalko, in een niet echt overtuigende rol van Cate Blanchett. De aliens gunnen haar een beloning en zij vraagt meer dan ze hebben kan: “Ik wil alles weten.” Natuurlijk kan zij deze weelde niet dragen en ze bezwijkt onder hetgeen ze zelf gevraagd heeft. Dit doet sterk denken aan dr. Elsa Schneider (Alison Doody) uit The Last Crusade die de Graal even in handen heeft om het door eigen toedoen (hebzucht) weer te verliezen, inclusief haar eigen leven.

Roemloos einde

Ook het einde van deze film lijkt op de twee voornoemde voorgangers, Raiders en Last Crusade: alles eindigt in totale vernietiging. De chaos overziend concludeert Jones samen met zijn collega-archeoloog George ‘Mac’ McHale (Ray Winstone) dat de ‘schat’ van de indianen, het fameuze El Dorado, niet lag in gouden bergen, maar in hun letterlijk bovenaardse wijsheid. Denk aan het antwoord dat Jones senior (Connery) geeft op de vraag van zijn zoon in The Last Crusade: “Wat ik gevonden heb? Verlichting!”

Ontsporing

Indiana Jones IV lijkt in vele opzichten op de tweede, nog niet genoemde Jones-film, The Temple of Doom: geen nazi’s en geen christelijk religieus object om te veroveren. Helaas verbeelden nazi’s betere boeven dan communisten, zeker nu de Koude Oorlog over is en het enige dat nog uit Rusland komt de wodka is. Ook appelleren de Ark van het Verbond en de Heilige Graal meer aan de verbeelding van filmkijker, dan schedels van aliens. Daarin ligt ook direct de grote zwakte van de film. Het eerste gedeelte is een feest van herkenning, maar daarna loopt het verhaal totaal uit de hand. Buitenaardse wezens horen niet bij Indiana Jones, net zoals een zweep niet in Star Wars thuis hoort. Ford, Steven Spielberg (regisseur) en George Lucas (producent) hebben 19 jaar gevochten voor ze tot overeenstemming konden komen over het script, en dat hadden ze wat mij betreft nog wel wat jaartjes mogen rekken.

Meer over Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull: zie cinema.nl.