Als de dandyachtige zoon van een Indiase generaal, een van de leerlingen van een Brits-Indische nonnenschool, tijdens de les zijn zijden zakdoek te voorschijn haalt om zichzelf koelte toe te wuiven, verspreidt hij daarmee een wolk dure parfum van het merk Black Narcissus. De jongen is de enige mannelijke leerling die tot de meisjesschool is toegelaten door moeder-overste. De zwoele odeur roept bij zowel de inlandse vrouwen als de Britse zusters die in het leslokaal aanwezig gevoelens op van begeerte en verlangen. De scene is tekenend voor de sfeer van deze filmklassieker uit 1947. In de exotische broeierigheid van de Himalaya blijkt alleen een doorgewinterde asceet zijn diepste gevoelens de baas. Bij de missiezusters leidt het tot jaloezie, krankzinnigheid en zelfs moordlust.

Rolf Deen

Het Nederlands Filmmuseum in Amsterdam vertoont vanaf 11 oktober 2007 de volledig gerestaureerde technicolor film precies 60 jaar nadat hij voor het eerst uitkwam. De film was al even in Nederland op DVD te koop, maar dit juweel uit de Britse filmgeschiedenis op het grote doek zien is een onvergetelijke ervaring die een reis naar Amsterdam zonder meer waard is. Cameraman Jack Cardiff en artdirector Alfred Junge wonnen een Oscar voor hun werk aan deze film. Geen acteur zette voor deze productie ooit voet op Indiase bodem, de opnamen vonden plaats in de beroemde Pinewood studio’s. Regisseur Michael Powell (1905 - 1990) had zeer eigenzinnige opvattingen en verafschuwde elke vorm van realisme. Hij creëerde met Black Narcissus een meeslepend melodrama in kleuren en ensceneringen van ongekende schoonheid.

IJle lucht en naakte bergen

Zuster Clodagh (Deborah Kerr) krijgt de zware taak om met vier van haar medezusters de voormalige vrouwenburcht hoog in de bergen om te toveren tot een missiepost met school en kliniek. Een eerdere poging door religieuze broeders heeft gefaald. De Anglicaanse zusters gaan er prat op dat zij, in tegenstelling tot Rooms-katholieke nonnen met hun eeuwige gelofte, ieder jaar hun gelofte hernieuwen. Maar zij hebben hun bestemming nog niet bereikt of de twijfel aan een volgende jaartermijn slaat bij verschillende zusters toe. Vooral zuster Clodagh en zuster Ruth (Kathleen Byron) grijpt de ijlheid van de lucht en de naaktheid van de bergen aan. Clodagh slaagt er niet langer in om met bidden en werken de herinneringen aan een ongelukkige liefde, die haar het klooster in dreef, te verdringen. Ruth wordt hevig verliefd op de enige Britse man in het dorp in het dal, Mr. Dean. Volgens Mr. Dean kun je maar op twee manieren met de gevoelens die het leven in de hoge bergen oproept omgaan: ze negeren of er in opgaan. De zusters lukt geen van beiden.

Lippenstift

De film is door zijn melodramatische karakter gedateerd, maar de kunstzinnigheid en het filmische vakmanschap van Powell en zijn team maakt dat je, eenmaal aangeraakt door het verhaal, pas 100 minuten later wakker wordt uit een droom. Ook als verhaal over roeping en trouw, over het tegenspel tussen oosterse en westerse spiritualiteit is Black Narcissus nog steeds een boeiende film.

Het is een film van het grote gebaar, met dik aangezet acteerwerk en aanzwellende filmmuziek maar tegelijk van het mooie en dramatische detail. Bijvoorbeeld. Zuster Ruth heeft in het geheim uit Calcutta spullen over laten komen, een sensuele jurk, nylonkousen en make-up. Zuster Clodagh betrapt Ruth ’s nachts in haar cel terwijl zij die kleding ter voorbereiding op haar vlucht al aan heeft. Clodagh en Ruth zitten dan gespannen tegenover elkaar. Clodagh in habijt met een gebedenboek in haar hand, Ruth houdt met een zelfde gebaar een poederdoos met spiegel vast en stift dan haar lippen felrood. Powell geeft door een close-up van deze handeling de scene een geweldige spanning mee, die veelzeggend is over de verhouding tussen de twee zusters.

Voor meer informate: zie Cinema.nl.