Les Hommes libres

De grote moskee van Parijs is een plek van verbondenheid en menselijkheid. In de film Les Hommes libres zien we hoe de verdrukking van de Tweede Wereldoorlog een beroep doen op het hart van de jonge Algerijn Younes. Door zijn ogen zien en voelen we de keuzes waar hij voor komt te staan. “Ik neem geen risico voor mensen die ik niet ken!”, roept hij uit als hem gevraagd wordt onderduikers te waarschuwen voor gevaar. Filmmaker Ismaël Ferroukhi weet ons, net als in Le grand voyage, te raken. De intense beelden van de gezichten van mensen vertellen verhalen van mensen die, ondanks dat ze in een andere tijd en op een andere plaats leven, heel dicht bij ons staan.  

Marcel Elsenaar

Younes is in 1939 als immigrant naar Parijs is gekomen. We leren hem kennen als een profiteur die niet terugdeinst voor de illegale handel. Als de politie hem oppakt stort het kaartenhuis van zijn zelfvertrouwen in elkaar. Onder de indruk van zijn arrestatie gaat hij in op het aanbod van de politie-inspecteur om te spioneren in de Parijse Moskee. Op de eerste dag dat hij daar rondhangt , op de feestdag ter gelegenheid van de geboortedag van Mohammed, ontmoet Younes de zanger Salim. Hij is onmiddellijk onder de indruk van diens stem en voorkomen. De geestelijk leider van de moskee, Si Kaddour Ben Ghabrit, ziet Younes en spreekt hem aan. 

Younes is duidelijk niet de enige hoofdpersoon van de film. Via zijn belevenissen maken we kennis met Salim Halali, de Algerijns-joodse zanger die net als veel andere joden gered is door Ben Ghabrit en het verzet in de Parijse moskee. Ben Gabhrit en Halali zijn de hoofdpersonen van het verhaal dat Ismaël Ferroukhi wilde vertellen. Hun verhaal, dat Ferroukhi tegenkwam in de krant, berust op waargebeurde feiten en getuigenissen.

Younes loopt niet voorop in het verzet, maar wordt er langzaam in getrokken door de omstandigheden. Het spioneren in de moskee loopt snel mis, omdat Ben Ghabrit hem doorheeft. Na zijn ontmaskering blijft hij naar de moskee komen, onder andere om contact te houden met Salim. Als zijn neef Ali hem daar dringend vraagt of hij papieren naar een familie kan brengen, die in groot gevaar verkeren, zegt hij keihard: “nee,ik neem geen risico voor mensen die ik niet ken!” Toch zien we dat hij het wel doet, en zich even later zelfs ontfermt over twee joodse weeskinderen. Van een toeschouwer bij de oorlog wordt hij iemand die partij kiest.

De film heeft alles: spanning, ontroering, liefde, en een hoofdpersoon die zich overgeeft aan de weg van compassie. Op de vraag wie zijn naaste is geeft hij uiteindelijk een duidelijk antwoord. Ismaël Ferroukhi heeft een film gemaakt die staat als een huis en waarover je niet snel uitgepraat bent.

Een Interview met Ferroukhi vindt u hier.