Le Moine

Marcel Elsenaar

Mooie beelden van een oud klooster in Spanje; storm en regen, bliksems belichten het plein voor het klooster. Dan zien we hoe een baby voor de poort wordt neergelegd, en hoe zwarte kraaien op het kind af komen. In een proloog hebben we een biechtgesprek gehoord, over een man die het niet kan laten ontucht te plegen. Het kwaad (de duivel) heeft teveel macht over hem. De monnik die hem de biecht afneemt is er duidelijk stellig van overtuigd dat de mens in staat is het kwaad te weerstaan: ‘het kwaad heeft zoveel macht over ons als wij het geven’.

De film Le Moine is een bewerking van de klassieke gotische roman van Matthew G. Lewis, gepubliceerd in 1796, en vertelt het tragische verhaal van Broeder Ambrosio in het Katholieke Spanje van de zeventiende eeuw. Door het vertellen van het verhaal van deze bijzondere monnik, die in de wijde omgeving van het klooster bekend staat om zijn krachtige preken,neemt de filmmaker ons mee in het 17e eeuwse kloosterleven en het denken over goed en kwaad in een stijl die doet denken aan een horrorfilm over het monster van Frankenstein.

Het leven van Ambrosio, zeer geloofwaardig gespeeld door Vincent Cassell, neemt een wending als een nieuwe kloosterling zich aandient en Ambrosio bijzondere dromen krijgt. Daarin treedt hij een vrouw in het rood tegemoet, maar kan haar telkens net niet in het gezicht zien. En wat is de rol van de mooie Antonia die flauwvalt na haar kennismaking met Ambrosio?

Vele raadselen stapelen zich op totdat blijkt dat Ambrosio niet zo immuun is voor het kwaad als hij dacht. Maar waar zit zijn zwakke plek? Gaandeweg krijg ik als toeschouwer het gevoel dat de film Le Moine niet gemaakt is als propaganda voor het christelijk geloof. De horror, de hitchcock-achtige suspense en psychologische keuzes die regisseur Dominik Moll maakte is eerder een mooi gemaakte moderne oedipous-mythe die ons als geseculariseerde westerlingen aan het denken wil zetten over de werking van het kwaad en de hoogmoed.

Een lastig element daarbij is dat Moll het denken over het kwaad als een persoonlijke macht, de duivel, heeft behouden. Daarmee blijft hij in zijn film op twee benen hinken: het verfilmen van het boek dat bij hem zelf zo veel beelden opriep én het toespreken van zijn publiek. Desondanks is het een mooie film geworden die zeker stof tot nadenken en napraten geeft.