Het Gouden Kalf

Speciaal programma over thema 'goud' met film, rondleiding en lezingen

zondag 10 oktober 2010 in Catharijneconvent te Utrecht

Elk jaar worden de ‘Gouden Kalveren’ uitgereikt voor de beste Nederlandse films. Berlijn en Venetië kennen hun Gouden Beer en Gouden Leeuw. In de bijbel staat het Gouden Kalf model voor een volk dat zijn eigen beelden maakt. En in de volksmond is het bijna synoniem geworden met afgoderij, geld en corruptie.

Toch fascineert goud enorm, want het betekent waarde en respect, maar ook status en macht. Het Museum Catharijneconvent organiseert vanaf 13 juni de tentoonstelling ‘Goud’ waarin al deze tegenstrijdige associaties worden verbeeld. Er is liturgisch goud te zien, kostbare kandelaren, monstransen en vaatwerk. Maar ook ‘modern goud’ als de gouden voetbalschoen van Ruud Gullit en een paar Gouden Kalveren van het filmfestival. En op 11 oktober organiseert Luce/CRC samen met het museum en KFA-Filmbeschouwing een speciaal programma rond het thema ‘goud’. Met een lezing van de filosoof René Munnik en een rondleiding over de tentoonstelling zelf. Ook wordt de magistrale film Altiplano (Brosens en Woodworth, 2009) vertoond, met een uitleiding door dr. Tjeu van den Berk. De film toont de afschuwelijke gevolgen van de zoektocht naar goud voor de inheemse bevolking in Peru. Terwijl het beeld van de heilige maagd in scherven valt, voltrekt zich in het dorpje Turubamba een milieuramp.

Datum: zondag 10 oktober 2010, van 12.00 tot 17.00 uur.
Locatie: Auditorium, Museum Catharijneconvent, Nieuwstraat 38, Utrecht.
Kosten: € 35 (voorintekening); € 40 (aan de zaal), incl. lezing, film, rondleiding en thee.
Opgave: via www.luce-crc.nl; luce-crc@uvt.nl of antwoordkaart o.v.v.’Gouden Kalf’.

ALTIPLANO

Regie: Peter Brosens en Jessica Woodworth, België/ Duitsland/ Nederland 2009, kleur, 35 mm, Dolby Digital, 109 min.
Met: Magaly Solier (Saturnina ), Jasmin Tabatabai (Grace), Olivier Gourmet (Max)

Aan Goud kleeft ook vaak bloed, zweet en tranen. Het kost nogal moeite om het kostbare metaal uit de grond te halen en te bewerken. Al eeuwen vechten, moorden en marchanderen goudzoekers erom. De magistrale film Altiplano (Brosens en Woodworth, 2009) toont de afschuwelijke gevolgen van de zoektocht naar goud voor de inheemse bevolking in Peru. Terwijl het beeld van de heilige maagd in scherven valt, voltrekt zich in het dorpje Turubamba een milieuramp. Kwik lekt uit de nabijgelegen goudmijnen. De jonge bruid Saturnina offert zich op uit protest tegen deze verkachting van moeder aarde.


In een afgelegen bergdorp in de Andes (Peru) bereiden dorpsbewoners zich in de kerk voor op een processie. De dragers hebben het zware Mariabeeld uit de kerk tussen zich in. Buiten in de zinderende zon blijkt het landschap bezaaid met een glinsterend zilveren substantie, die zich over duizenden kuiltjes in de grond heeft verspreid. Gefascineerd door die geheimzinnige massa in de aarde, schieten de kinderen van achter uit de kerk naar voren om snel dat moois aan te kunnen raken. In hun enthousiasme stoten ze Ignacio, een van de dragers, omver. Hij verliest zijn evenwicht, en het Mariabeeld valt op de grond te pletter.

De symboliek van de korte proloog waarmee de film inzet, is de opmaat voor rampspoed alom. In het dorp Turubamba voltrekt zich een milieuramp. Het geheimzinnige zilver blijkt kwik te zijn uit de nabijgelegen goudmijnen. De jonge Peruaanse Saturnina verliest haar prille geliefde Ignacio aan het vergiftigde water van de rivier. Aan de ander kant van de wereld in Bagdad heeft oorlogsfotografe Grace de meest traumatische ervaring in haar carrière. Zij keert onverwijld terug naar België en staakt haar beroep. Door een tragische samenloop van omstandigheden, verliest ook zij haar man Max (Olivier Gourmet) in Turubamba. Max is arts op een nabijgelegen dokterspost.

Altiplano volgt het broze spoor van het lot en de uiteindelijke zielsverwantheid tussen de twee vrouwen. In haar onstelpbare verdriet om het verlies van haar geliefde, besluit Saturnina zich op te offeren. Zij tekent hiermee eenzaam protest aan tegen de corruptie van buitenaf. Na Saturnina's dood neemt Grace op haar zoektocht naar de toedracht van de dood van Max in Turubamba ongewild haar plaats in. Voor Grace is dit een louterende tocht. In een mystieke ervaring herontdekt zij voor zichzelf de waarde en de kracht van beelden.